امام فخر : عمل جنسى بكلمه‌ى « الرّفث » گفته شده است در صورتى كه اين كلمه بمعنى زشتى و دشنام است براى اشاره به اين كه : چون شما خوددارى از آن نكرديد با اينكه ممنوع بوديد پس اين زشت اكنون براى شما مجاز است . * ( وَابْتَغُوا ما كَتَبَ ) * - 186 مجمع : اين جمله را مفسّرين دو معنى كرده‌اند : 1 - آن را بخواهيد كه خدا بر شما نوشته و حكم كرده است . يعنى منظورتان از عمل جنسى فرزند صالح باشد 2 - از آن بخواهيد كه خدا بر شما از دستورها و احكام حلال و حرام معيّن كرده است . كشف الاسرار : حسن بصرى « و اتّبعوا » خوانده است از مصدر اتّباع بمعنى پيروى . * ( الْخَيْطُ الأَبْيَضُ ) * - 186 مجمع : عدىّ بن حاتم دو رشته‌ى سياه و سفيد برداشته كه بمفاد آيه صبح را تشخيص دهد چيزى دستگيرش نشد حضور پيغمبر عرض كرد آن حضرت خنديد و فرمود : مقصود خط سفيدى صبح است در برابر سياهى شب . * ( ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَى اللَّيْلِ ) * - 186 ابو الفتوح نوشته است : عبد اللَّه بن ابى اوفى گفت : با رسول اللَّه عليه السّلام بودم در بعضى سفرها و رسول عليه السلام روزه داشت چون آفتاب فرو شد مرا گفت : « اجدح لي » براى من پستتر كن ، من گفتم يا رسول اللَّه « لو امسيت » « 1 » رسول عليه السلام دگر باره گفت : « اجدح لي » « 2 » من گفتم : « يا رسول اللَّه انّ علينا نهارا » « 3 » رسول عليه السلام سيّم بار گفت ، من آنچه بفرمود بكردم مرا گفت : چون شب از اين جانب درآيد و روز از آن جانب شود و آفتاب فرو شود وقت روزه گشادن باشد .

--> ( 1 ) يعنى اگر توقّف كنى تا شب درآيد . ( 2 ) يعنى هنوز روز است . ( 3 ) اجدح يعنى سويق در شير يا در آب مخلوط كن و سويق آرد نرم است و گندم يا جو كه تفت دهند و آرد كنند و پست با باى فارسى و صداى زير بمعنى سويق عربى است .